|  | St. Bangsa Jawa Hoogezand | | Bangsa Jawa H.S. |
| | |
| |
| | | | |
| Bezoek ouderen uit Den Haag
Stichting Bangsa Jawa was druk bezig geweest om in het kader van haar 10-jarig bestaan een 75-tal Javaanse ouderen uit Den Haag te ontvangen. Dat was op zondag 22 september 2002. De Haagse ouderen werden begeleid door stichting Rukun Budi Utama (RBU). Stichting RBU heeft in Den Haag twee woongemeenschappen kunnen realiseren voor de Javaanse ouderen. En de ouderen die mee waren gekomen, zijn de bewoners van de woongemeenschappen. Het bezoek van de Haagse ouderen aan Hoogezand kwam dus goed uit voor de Javaanse organisaties, omdat wij ook in Hoogezand bezig waren met een onderzoek betreffende een dergelijke woonvorm. Contacten en samenwerking met RBU waren van cruciaal belang, omdat RBU ons van advies kon dienen en ons van informatie kon voorzien.
De delegatie uit Den Haag werd in het Trefcentrum van Suranti ontvangen door de besturen van stichting Bangsa Jawa, de religieuze organisaties An-Noer en Serikat Islam, de culturele verenigingen Banguin Utomo en Tresno Sejati. De Haagse ouderen werden officieel begroet door de heren Missirin Sodjo en Jozef Kasto, respectievelijk voorzitter en secretaris van stichting Bangsa Jawa. Vervolgens kreeg de heer Moek Samiran van Prisma de gelegenheid om te vertellen over zijn werk voor de Surinaamse Javaanse ouderen in Hoogezand. Hij heeft reeds in de sfeer van het maatschappelijk werk speciale aandacht kunnen bedingen voor Javaanse ouderen, bijvoorbeeld voorlichting, bijstand bij sociale en financiële vraagstukken en hulp bij woonaanpassingen. Er bestaat een uitdrukkelijke wens voor een aparte woonvorm voor de Javaanse ouderen.
Hariëtte Mingoen, voorzitter van RBU, benadrukte in haar toespraak, dat het werk van stichting RBU voor de Haagse Javaanse ouderen de resultaten zijn van het vrijwilligerswerk van het bestuur en andere sympathisanten. De strategie van RBU is om instanties in de zorg, ouderen- en maatschapelijk werk, op hun verantwoordelijkheid te wijzen, ook als het gaat om het bereiken van de Javaanse ouderen. De kracht van stichting RBU is haar actieve houding. Zij wacht niet af, maar initieert zelf. Dat betekent onderhandelen, projectvoorstellen schrijven, zowel schriftelijk als mondeling, de behoeften van de Javaanse ouderen onder de aandacht brengen van instanties, bijeenkomsten organiseren en de ouderen zelf motieren en mobiliseren om te laten zien dat zij achter het initiatief staan.
Na een heerlijke lunch toog de delegatie naar de Hoogholt flat, beter bekend als de "Bakkie Flat". Het weerzien met de ouderen uit deze flat was zeer emotioneel. Huilend viel men elkaar om de hals. Ibu Tjikra die de hoofdrol had in de documentaire "van Bakkie naar Hoogezand" vertelde, dat ze 28 jaar geleden haar intrek nam in de "Bakkie flat". Inmiddels is de flat een seniorenflat geworden voor 55-plussers. Zes woningen worden nog bewoond door Javanen. De overige Javanen zijn inmiddels gestorven of verhuisd.
Daarna werd een bezoek gebracht aan het gebouw van de Islamitische vereniging An-Noer, waar de ouderen hun middaggebed konden doen. Anderen kregen ondertussen heerlijke Javaanse versnaperingen opgediend. Zij werden allen verwelkomt door de voorzitter, de heer Pontjodikromo. De heer Soeëb Danoe gaf informatie over de werkzaamheden van An-Noer en een uiteenzetting over de inspanningen om een eigen accommodatie te realiseren. An-Noer is trots op de eigen gehuurde ruimte, die dient als ontmoetings- en gebedsruimte waar An-Noer ook gasten uit Malaise, Indonesië, Pakistan en Engeland heeft mogen begroeten.
Vervolgens ging de groep terug naar het Trefcentrum, alwaar een muzikale ontmoeting zou plaatsvinden tussen de gamelangroep Bangun Trisno Den Haag en de Terbangangroep Tresno Sejati Hoogezand. Het programma begon met een optreden van Bangun Trisno met zang van bapak en ibu Karma van Bangun Utomo. De jongere spelers van de gamelangroep Jasa uit Alkmaar heeft ook een bijdrage geleverd. Daarna was het de beurt aan de terbangangroep Tresno Sejati onder goede leiding van bapak John Amatredjo. Opgezweept door de muziek moedigden de ouderen dansend en klappend de terbangangroep aan om nog meer liederen te spelen. De terbangangroep verdient niet alleen complimenten vanwege de muziek, maar ook om het feit dat de groep voornamelijk uit jongeren bestaat.
Na een heerlijke maaltijd moesten de Hagenaars omstreeks 19.00 uur weer thuiswaarts keren. Bij het afscheid nemen kreeg Hariëtte Mingoen een brok in de keel, toen ze namens de ouderen bedankte voor de goede ontvangst. Als teken van waardering mocht zij van Missirin Sodjo een aandenken in ontvnagst nemen. Woorden schoten te kort om dank tot uitdrukking te brengen voor deze bijzondere dag in Hoogezand. Wat overbleef was slechts dankbaarheid en het gevoel van verbondenheid en nauwere contacten.
Op bezoek in Den Haag
Na de excursie van de Haagse ouderen naar Hoogezand is het de beurt van de Javaanse ouderen uit Hoogezand om een tegenbezoek te brengen aan Den Haag. Op zondag 13 april 2003 omstreeks 7.00 uur kwamen de meeste ouderen al aan bij het Trefcentrum. Precies om 7.30 uur vertrokken wij vanaf het Trefcentrum richting Den Haag. Op dezelfde morgen hebben 5 personen zich afgemeld, waaronder de directeur van verzorgingstehuis Sint Jozef en zijn vrouw. Bij elkaar zaten er 55 personen in de bus inplaats van 60.
Voor de ouderen was het geen gewone bustocht. Het was meer bedoeld om persoonlijk kennis te maken met de twee woongemeenschappen, die door stichting Rukun Budi Utama worden begeleid. Ook een bezoek aan verpleegtehuis "De Schildershoek"was voor de commissie woonvorm Hoogezand en de kerngroep zorg van de gemeente zeer wenselijk.
En wie zaten er allemaal in de bus?
- bestuursleden van stichting Bangsa Jawa
- vertegenwoordigers van An-Noer en Serikat Islam
- vertegenwoordigers van Bangun Utomo en Tresno Sejati
- vertegenwoordigers van de Javaanse vereniging PSG uit Groningen
- Moek Samiran van Prisma
- Harm van der Wijk en Maaike Smulders van de gemeente Hoogezand
- commissieleden Javaanse woonvorm
- de heer Cruz van Suranti
- Carlo Djaoedjie van Radio Compagnie
- andere belangstellenden
De sfeer in de bus was goed. Het videobandje van 22 september 2002 werd afgespeeld, zodat de mensen weer de beelden van toen konden terugzien.
.jpg)
Aankomst bij Woongemeenschap Wisma Tunggal Karsa
Wij waren volgens planning om 11.00 uur aangekomen aan de Vaillantlaan bij de eerste woongemeenschap Wisma Tungal Karsa. Daar werden we buiten verwelkomd door mevrouw Mingoen en binnen speelde het orkest al op de gamelan. In de ontmoetingsruimte werden we begroet door het bestuur van WTK. Ook mevrouw Mingoen gaf een korte informatie over de woongroep. Wisma Tunggal Karsa betekent "tehuis voor mensen die hetzelfde nastreven (vrij vertaald). Ze hebben voor deze locatie gekozen, omdat het vrij centraal ligt. Bijna alles is op loopafstand: de grote markt, het openbaar vervoer, de tweede woonvorm en de moskee.
Video 10 jaar WTK
Een van de bewoners gaf in het Javaans een uiteenzetting over het reilen en zeilen in de woongemeenschap. Intussen kregen we Haagse broodjes als lunch en daarnaast ook lekkere Javaanse versnaperingen. De heer Sodjo, voorzitter van stichting Bangsa Jawa, bedankte zowel het bestuur van WTK als Hariëtte Mingoen van RBU voor de hartelijke ontvangst en voor de duidelijke uitleg over de woongemeenschap. Als aandenken voor het bezoek gaf de heer Sodjo een gegraveerde gedenkplaat aan het bestuur van WTK.
Daarna kregen we de gelegenheid om in groepjes de diverse woningen te bezichtigen. Het is ons gebleken, dat groepswonen een zelfstandig en een gemeenschappelijk karakter heeft. Zelfstandig, omdat men over een eigen woning beschikt en op eigen manier het huishouden voert. Gemeenschappelijk, omdat men als groep in het wooncomplex woont en daardoor als groep verantwoordelijk is voor wat er in de wooneenheid gebeurt. De mensen konden kiezen tussen een tweekamer woning of een driekamer woning. Voor een driekamer woning betaalt men natuurlijk meer. Het is een keuze die men zelf maakt, afhankelijk van de eigen
draagkracht.
Woongemeenschap Bangun Trisno
Om 12.30 uur stapten we weer in de bus richting de tweede woongemeenschap Bangun Trisno, Het was een korte rit. We werden in de ontmoetingsruimte verwelkomd door het bestuur van Bangun Trisno. De zaal is groter dan die van de eerste woongemeenschap. Na een uiteenzetting van mevrouw Mingoen en de voorzitter van Bnagun Trisno over de woongroep konden we genieten van een heerlijke bamisoep. Intussen sprak de heer Sodjo de aanwezigen toe en gaf het bestuur van Bangun Trisno een gedenkplaat als herinnering van ons bezoek.
Om 13.45 uur werd de groep gesplitst. Een groep van ongeveer 15 personen ging naar stichting Rukun Islam. Die mensen werden in de gelegenheid gesteld om het middaggebed te doen. Daarna kregen ze een uiteenzetting over het ontstaan en de activiteiten van Rukun Islam. De tweede groep van 16 personen ging per taxibussen naar verpleegtehuis "De Schildershoek" en de rest kon de woningen van Bangun Trisno bezichtigen.
Video open dag Bangun Trisno
Verpleegtehuis "De Schildershoek"
In verpleegtehuis De Schildershoek werden we begroet door de directeur van het tehuis, de heer Jan Booij. Hij stelt zich aan ons voor en vraagt of we ons ook willen voorstellen. Jozef Kasto van stichting Bangsa Jawa neemt het woord over en vertelt wie en wie meegekomen zijn. Daarna wist de heer Booij te vertellen, dat in De Schildershoek mensen leven uit twintig verschillende landen en veertig verschillende culturen. En er wordt niet met een wachtlijst gewerkt. Indien er plek is, kan men direct opgenomen worden. Het maakt niet uit waar je vandaan komt. Dit is toch uniek in Nederland. Volgens de heer Booij begrijpt de zorg de allochtonen niet. Dat het anders kan, bewijst verpleegtehuis De Schildershoek al jaren. Het verpleegtehuis heeft ook een ruimte voor de dagopvang. Na het bekijken van videobeelden over de bewoners van De Schildershoek was het voor ons heel duidelijk, dat De Schildershoek geen normaal Nederlandse verpleegtehuis is.
 Klik op >> Intercultureel verpleegtehuis
De heer Booij gaf wel aan dat De Schildershoek een normaal verpleegtehuis is, maar weer ook niet. De samenstelling van de 188 bewoners is bijzonder. Naast blanke Nederlanders zijn er Hindoestanen, Creolen, Chinezen, Javanen, Turken, Marokkanen. Uitgaande van de begrippen "zorg op maat" en "vraag gestuurde zorg" vond de afgelopen 13 jaar een ongekend interculturalisatieproces plaats in het tehuis. Interculturalisatie lijkt misschien loos begrip; in De Schildershoek is daar concreet inhoud aan gegeven. Zo kunnen de bewoners een dieet samenstellen uit drie verschillende soorten menu's: een Nederlandse, een Hindoestaans vegetarische en een Halal menu.
Ook is er ruimte voor de godsdienstbeleving van christenen, hindoes en moslims. En behalve Nederlandse en christelijke feestdagen als kerst en pasen, worden onder meer ook hindoe- en moslimfeesten gevierd. Het besef dat de multiculturele samenleving ook gevolgen zou hebben voor de zorgsector, drong 13 jaar geleden door tot de directie van De Schildershoek. De directie heeft daarop ingespeeld door de diensten aan te passen aan de wensen en gewoonten van de cliënten.
De interculturalisering verliep met vallen en opstaan, er was immers geen handboek waaruit geleerd kon worden. Een wederzijds leerproces: allochtone bewoners, hun familie en het allochtone personeel voorzagen De Schildershoek van de nodige kennis en tips. Over de samenstelling van de maaltijden begonnen ze te vragen wat de mensen eten en hoe ze het klaar maken. Nu staan er bijvoorbeeld Surinaamse groenten en gerechten op het menu. De koks kennen het recept maar voor de authentieke smaak waren ze toch aangewezen op de tips van de allochtone medewerkers of van familieleden van de bewoners.
Het creatief omgaan met cultuurverschillen, het winnen van vertrouwen en communicatie, daar draait het om. Het duurt een tijdje voor men achter komt dat Chinezen geen koude drankjes willen, maar warme. En dat "ja" niet altijd "ja" betekent. Omdat veel allochtone bewoners slecht Nederlands spreken is de non-verbale communicatie hier misschien veel belangrijker. Een ander succesfactor is het personeelsbeleid, dat gekenmerkt wordt door diversiteit. Het is belangrijk dat de allochtone bewoners zich kunnen herkennen in het personeel. Toch dreigt De Schildershoek slachtoffer te worden van het eigen succes. De extra inspanning kost nu eenmaal meer geld. Het halalvlees en de Surinaamse groenten zijn duurder dan de gangbare producten. Het verpleegtehuis krijgt geen extra geld erbij. Het budget draait met eigen kracht en met eigen middelen.
Naar aanleiding van de videobeelden en het verhaal van de directeur hebben de commissieleden van de woonvorm Hoogezand een aantal vragen gesteld, die naar tevredenheid door de directeur werden beantwoord. Op het eind van het bezoek gaf mevrouw Mingoen van RBU een boekwerk aan de heer Booij. Het boek gaat over de eerste Javanen die in de jaren 70 naar Nederland zijn gekomen. Tot slot benadrukte mevrouw Mingoen dat RBU de intentie heeft om verder met De Schildershoek samen te werken.
Om 15.15 uur stonden de taxibussen al op ons te wachten voor verder vervoer naar het RBU gebouw. Bij het verlaten van het tehuis werd Jozef Kasto aan de jas getrokken door een bewoner van het tehuis. Een mevrouw wou naar buiten, maar werd tegengehouden door een medewerker. Maar dat werd niet gewaardeerd door de bewoner. Aangezien Jozef begrip kon tonen over de situatie, heeft hij de bewoner zover gekregen dat zij met hem weer naar binnen ging. Daarna kon Jozef in de taxibus stappen om richting het RBU gebouw te gaan.
Stichting Rukun Budi Utomo
In het RBU gebouw werden we weer onthaald met gamelanmuziek. Mevrouw Mingoen gaf een uiteenzetting over haar werk, die veel bewondering opriep bij de bezoekers uit Hoogezand. Als Javanen mogen we trots zijn op mevrouw Mingoen, die zoveel jaren veel werk heeft verzet voor de Haagse Javaanse ouderen. Zij gaf ons de toezegging steun te willen geven bij het realiseren van een Javaanse woonvorm in Hoogezand.
Van Genevieve Alidarso, de ouderenconsulente, kregen we een uiteenzetting over de Unit Surinaams Welzijnswerk, SWO Haagse Hout en inhoudelijk over het samenwerkingsverband met stichting RBU.
De gamelanmuziek en de dansuitvoeringen van twee jonge meisjes gaf aan, dat onze cultuur en tradities behouden blijven. De liedjes van een muziekband uit Rotterdam en de Terbangangroep vielen goed in de smaak bij de ouderen. Het eten was goed verzorgd en ook goed gesmaakt. Dit alles is mede te danken aan de vrijwilligers, die constant bezig waren en heden ten dage moeilijk te krijgen zijn.
Terugreis naar Hoogezand
Het was de bedoeling om tegen 18.30 uur vanuit Den Haag te vertrekken, maar het liep toch een beetje uit. Onderweg naar Hoogezand werd er nog nagesproken over het bezoek. iedereen was vol lof over de manier, waarop er gewerkt wordt voor de Javaanse gemeenschap. Opvallend is de rol van Hariëtte Mingoen. Zij blijkt toch de spil te zijn van het geheel. Het vele werk die zij allemaal moest verzetten om twee woongemeenschappen te kunnen realiseren. Zij moest heel veel rekening houden met de wensen van de ouderen, maar ook de knelpunten met de gemeente Den Haag en de woningstichting. Het waren moeizame onderhandelingen geweest, vooral omdat men rekening dient te houden aan de Javaanse gewoontes en tradities. Javanen zij gewend met grote ruimtes, feest vieren en de gamelanmuziek beoefenen of gewoon bij elkaar komen.
De heren Missirin Sodjo en Jozef Kasto van stichting Bangsa Jawa Hoogezand bedankte iedereen voor hun bijdrage aan het bezoek in Den Haag. De beleidsmedewerkers van Hoogezand werden bedankt voor hun interesse en voor de subsidie die door de gemeente aan ons werd verleend. Ook Suranti werd bedankt voor haar financiële bijdrage.
Ietsje na tienen waren wij thuis aangekomen.
|
|  |
| | 
|
|
